4842/08-09-2026
Καθορισμός των προϋποθέσεων εγγραφής δικηγόρων στους ειδικούς καταλόγους εκκαθαριστών κληρονομίας, της διαδικασίας κατάρτισης και λειτουργίας των καταλόγων, της επιμόρφωσης και της αποζημίωσης των δικηγόρων
Αριθμ. 4842/2026

(ΦΕΚ Β’ 5558/11-09-2026)

ΟΙ ΥΠΟΥΡΓΟΙ ΕΘΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ – ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ

Έχοντας υπόψη:

1. Τις διατάξεις:
α) Της παρ. 1 του άρθρου 32 και της παρ. 1 του άρθρου 41 του ν. 5303/2026 «Αναμόρφωση του κληρονομικού δικαίου και άλλες διατάξεις» (Α’ 81),
β) των άρθρων 1893 έως 1903 και, ιδίως, του άρθρου 1896 του Αστικού Κώδικα (π.δ. 456/1984, Α’ 164), όπως αντικαταστάθηκαν με το άρθρο 3 του ν. 5303/2026 (Α’ 81),
γ) των άρθρων 814 και 817 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας (π.δ. 503/1985, Α’ 182), όπως τροποποιήθηκαν με τα άρθρα 23 και 24 του ν. 5303/2026 (Α’ 81),
δ) του ν. 4194/2013 «Κώδικας Δικηγόρων» (Α’ 208),
ε) του άρθρου 90 του Κώδικα νομοθεσίας για την Κυβέρνηση και τα κυβερνητικά όργανα, το οποίο διατηρήθηκε σε ισχύ με την περ. 22 του άρθρου 119 του ν. 4622/2019 (Α’ 133),
στ) του ν. 4622/2019 «Επιτελικό Κράτος: οργάνωση, λειτουργία και διαφάνεια της Κυβέρνησης, των κυβερνητικών οργάνων και της κεντρικής δημόσιας διοίκησης» (Α’ 133),
ζ) του ν. 4624/2019 «Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, μέτρα εφαρμογής του Κανονισμού (ΕΕ) 2016/679 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 27ης Απριλίου 2016 για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και ενσωμάτωση στην εθνική νομοθεσία της Οδηγίας (ΕΕ) 2016/680 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 27ης Απριλίου 2016 και άλλες διατάξεις» (Α’ 137),
η) του π.δ. 77/2023 «Σύσταση Υπουργείου και μετονομασία Υπουργείων – Σύσταση, κατάργηση και μετονομασία Γενικών και Ειδικών Γραμματειών – Μεταφορά αρμοδιοτήτων, υπηρεσιακών μονάδων, θέσεων προσωπικού και εποπτευόμενων φορέων» (Α’ 130),
θ) του π.δ. 79/2023 «Διορισμός Υπουργών και Υφυπουργών» (Α’ 131),
ι) του π.δ. 30/2025 «Οργανισμός του Υπουργείου Δικαιοσύνης» (Α’ 52),
ια) του π.δ. 142/2017 «Οργανισμός Υπουργείου Οικονομικών» (Α’ 181) και
ιβ) της υπό στοιχεία 102928 ΕΞ 2023/10-07-2023 κοινής απόφασης του Πρωθυπουργού και του Υπουργού Οικονομικών «Ανάθεση αρμοδιοτήτων στον Υφυπουργό Οικονομικών Αθανάσιο Πετραλιά» (Β’ 4441).

2. Την ανάγκη εξειδίκευσης της διαδικασίας κατάρτισης και λειτουργίας των ειδικών καταλόγων δικηγόρων του άρθρου 1896 του Αστικού Κώδικα, καθώς και της επιμόρφωσης, επιλογής και αποζημίωσης των δικηγόρων που διορίζονται ως εκκαθαριστές κληρονομίας.

3. Την υπ’ αρ. 41193/02.07.2026 εισήγηση της περ. ε’ της παρ. 5 του άρθρου 24 του ν. 4270/2014 (Α’ 143) της Γενικής Διεύθυνσης Οικονομικών Υπηρεσιών του Υπουργείου Δικαιοσύνης, σύμφωνα με την οποία η έκδοση της παρούσας απόφασης δεν προκαλεί δαπάνη σε βάρος του κρατικού προϋπολογισμού.

4. Το γεγονός ότι οι διατάξεις της παρούσας δεν αφορούν σε διοικητική διαδικασία, για την οποία υπάρχει υποχρέωση καταχώρισης στο ΕΜΔΔ-ΜΙΤΟΣ,

αποφασίζουμε:

Άρθρο 1
Οι κατάλογοι δικηγόρων και το δικαίωμα εγγραφής σε αυτούς

1. Σε κάθε Πρωτοδικείο της χώρας καταρτίζεται με επιμέλεια του οικείου δικηγορικού συλλόγου ειδικός κατάλογος δικηγόρων, οι οποίοι είναι αρμόδιοι για τη δικαστική εκκαθάριση της κληρονομίας κατά το άρθρο 1896 του Αστικού Κώδικα.

2. Δικαίωμα εγγραφής στον κατάλογο της παρ. 1 έχουν δικηγόροι που πληρούν τις εξής προϋποθέσεις: (α) Είναι μέλη του οικείου δικηγορικού συλλόγου, (β) έχουν τακτοποιήσει το σύνολο των οικονομικών τους υποχρεώσεων προς τον δικηγορικό σύλλογο στον οποίο ανήκουν, (γ) δεν τους έχει επιβληθεί πειθαρχική ποινή εκτός από την ποινή της επίπληξης, (δ) έχουν συμπληρώσει τέσσερα έτη δικηγορίας, που θα πρέπει να έχουν συμπληρωθεί κατά την υποβολή της αίτησης στον οικείο δικηγορικό σύλλογο, (ε) έχουν λάβει πιστοποιητικό πραγματικής παρακολούθησης των ειδικών σεμιναρίων επιμόρφωσης κατά τα ειδικότερα προβλεπόμενα στο άρθρο 2 της παρούσας και (στ) δεν έχουν, λόγω παράλειψης άσκησης των καθηκόντων τους, διαγραφεί από τον κατάλογο.

3. Για την εγγραφή στον οικείο κατάλογο ο ενδιαφερόμενος δικηγόρος απαιτείται να υποβάλει αίτηση στον οικείο Δικηγορικό Σύλλογο, συνοδευόμενη από το πιστοποιητικό πραγματικής παρακολούθησης του ειδικού σεμιναρίου επιμόρφωσης. Ο οικείος δικηγορικός σύλλογος ελέγχει αυτεπαγγέλτως τη συνδρομή των λοιπών ουσιαστικών προϋποθέσεων.

Άρθρο 2
Ειδικά σεμινάρια επιμόρφωσης

1. Η επιμόρφωση που αποτελεί προϋπόθεση της εγγραφής του δικηγόρου στον κατάλογο του άρθρου 1 της παρούσας παρέχεται με ειδικά σεμινάρια επιμόρφωσης που οργανώνονται από τον Υπουργό Δικαιοσύνης και την Ολομέλεια των Προέδρων των Δικηγορικών Συλλόγων της Ελλάδας από κοινού.

2. Τα ειδικά σεμινάρια διεξάγονται μία φορά κάθε δικαστικό έτος, προκειμένου να παράσχουν την αναγκαία πιστοποίηση στους δικηγόρους που θα τα παρακολουθήσουν και οι οποίοι επιθυμούν να ενταχθούν στον κατάλογο που θα ισχύει για το επόμενο δικαστικό έτος.

3. Τα ειδικά σεμινάρια επιμόρφωσης για την συμπερίληψη στον κατάλογο των δικηγόρων του άρθρου 1896 του Αστικού Κώδικα έχουν ελάχιστη διάρκεια δώδεκα (12) ωρών.

4. Με την παρούσα συνιστάται τριμελής επιτροπή οργάνωσης των ειδικών σεμιναρίων επιμόρφωσης απαρτιζόμενη από τον αρχαιότερο Πρόεδρο Πρωτοδικών του Πρωτοδικείου Αθηνών ή τον νόμιμο αναπληρωτή του, τον Πρόεδρο της Ολομέλειας των Προέδρων των δικηγορικών Συλλόγων Ελλάδας ή τον νόμιμο αναπληρωτή του και τον Γενικό Διευθυντή Δικαιοσύνης του Υπουργείου Δικαιοσύνης ή τον νόμιμο αναπληρωτή του. Η επιτροπή αποφασίζει το περιεχόμενο των σεμιναρίων, ορίζει τους εισηγητές, καθορίζει τη χρονική διάρκεια κάθε επιμέρους συνεδρίας του σεμιναρίου και αποφασίζει για κάθε ειδικό ζήτημα που σχετίζεται με τον τρόπο διεξαγωγής των σεμιναρίων, συνεπικουρούμενη από υπαλλήλους του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών και κάθε άλλο πρόσωπο που εκείνη ορίσει. Τα σεμινάρια διεξάγονται χωρίς οικονομική επιβάρυνση των επιμορφούμενων δικηγόρων.

5. Τα ειδικά σεμινάρια επιμόρφωσης μπορούν να διεξάγονται εξ αποστάσεως με ψηφιακό τρόπο και διασφάλιση της πραγματικής παρακολούθησής τους από τους δικηγόρους.

6. Με την ολοκλήρωση της παρακολούθησης του ειδικού σεμιναρίου επιμόρφωσης, εκδίδεται πιστοποιητικό, το οποίο χορηγείται αποκλειστικά για τη βεβαίωση πραγματικής παρακολούθησης για κάθε δικηγόρο που συμμετείχε πραγματικά στο σεμινάριο από την Επιτροπή της παρ. 4 του παρόντος άρθρου.

Άρθρο 3
Διαδικασία κατάρτισης των καταλόγων

1. Κάθε Δικηγορικός Σύλλογος καταρτίζει κατάλογο δικηγόρων που προβλέπεται στην πρώτη παράγραφο του άρθρου 1 της παρούσας, συμπεριλαμβάνοντας σε αυτόν τους δικηγόρους που πληρούν τις προϋποθέσεις που προβλέπονται στην παρούσα απόφαση και τον αποστέλλουν στον Προϊστάμενο του Δικαστηρίου, που κατά τον νόμο έχει την ευθύνη της τήρησής τους.

2. Σε περίπτωση Πρωτοδικείου, στο οποίο δεν έχει καταστεί εφικτό να καταρτίσει ο οικείος Δικηγορικός Σύλλογος τον κατά την παρ. 1 του άρθρου 1 της παρούσας κατάλογο, με πράξη του Προϊσταμένου του Πρωτοδικείου ορίζεται ο κατάλογος όμορου Πρωτοδικείου, από τον οποίο θα ορίζονται οι δικηγόροι που είναι

αρμόδιοι για τη δικαστική εκκαθάριση κληρονομίας της τοπικής αρμοδιότητάς του. Στην περίπτωση αυτή, ο ορισμός θα γίνεται από τη Γραμματεία του Δικαστηρίου, στον οποίο θα τηρείται ο κατάλογος.

3. Κατά την πρώτη εφαρμογή, οι κατάλογοι πρέπει να αποσταλούν μέχρι τις 16.11.2026. Ειδικά για την περίπτωση του προηγούμενου εδαφίου, οι κατάλογοι θα μπορούν να συμπληρωθούν με την προσθήκη δικηγόρων μέχρι και τις 30 Νοεμβρίου 2026, η δε τριμελής επιτροπή της παρ. 4 του άρθρου 2 της παρούσας έχει τη δυνατότητα να διοργανώσει νέα σεμινάρια, στα οποία μπορούν να συμμετάσχουν δικηγόροι που δεν συμμετείχαν στα ειδικά σεμινάρια που οργανώθηκαν για την αρχική συγκρότηση των καταλόγων. Όσοι δικηγόροι έλαβαν πιστοποιητικό παρακολούθησης ειδικού σεμιναρίου που έλαβε χώρα για την συγκρότηση του αρχικού καταλόγου για την πρώτη εφαρμογή του νόμου και δεν ενεγράφησαν στον αντίστοιχο κατάλογο, μπορούν να εγγραφούν στον κατάλογο κατά το δεύτερο εδάφιο της παρούσας παραγράφου χωρίς να παρακολουθήσουν εκ νέου τα ειδικά σεμινάρια του ίδιου εδαφίου.

4. Οι κατάλογοι κάθε επόμενου του πρώτου δικαστικού έτους θα περιλαμβάνουν τους δικηγόρους που είχαν ήδη εγγραφεί στους καταλόγους προηγούμενου δικαστικού έτους, εφόσον συνεχίζουν να πληρούν τις προϋποθέσεις των περ. α’, β’, γ’ και στ’ της παρ. 2 του άρθρου 1 της παρούσας, καθώς και τους δικηγόρους που προστέθηκαν στους καταλόγους κατά την διαδικασία των προηγουμένων άρθρων κατά το εκάστοτε τρέχον δικαστικό έτος.

5. Με την επιφύλαξη των προβλεπόμενων στο άρθρο 5 της παρούσας, από τους καταλόγους διαγράφονται οι δικηγόροι μετά την υποβολή σχετικής αίτησης εκ μέρους τους, καθώς και αυτεπαγγέλτως με απόφαση του οικείου δικηγορικού συλλόγου, σε περίπτωση έκλειψης κάποιας από τις κατά τον νόμο ουσιαστικές προϋποθέσεις. Ο δικηγόρος που διορίστηκε εκκαθαριστής κληρονομίας και που παραβιάζει τα καθήκοντά του, διαγράφεται με απόφαση του οικείου δικηγορικού συλλόγου άμεσα από τον κατάλογο του τρέχοντος δικαστικού έτους και εκπίπτει για ένα (1) έτος από το δικαίωμα υποβολής αίτησης εγγραφής στον οικείο κατάλογο του επόμενου δικαστικού έτους. Στην περίπτωση του προηγούμενου εδαφίου, καθώς και σε κάθε περίπτωση δικηγόρου, διαγραφέντος από καταλόγους λόγω πειθαρχικής ποινής αναφορικά με την άσκηση των καθηκόντων ως προς τη δικαστική εκκαθάριση κληρονομίας, ο δικηγόρος πρέπει να παρακολουθήσει εκ νέου τα Ειδικά Σεμινάρια Επιμόρφωσης του άρθρου 2 του παρόντος.

Άρθρο 4
Τρόπος λειτουργίας των καταλόγων

1. Οι κατάλογοι της παρ. 1 του άρθρου 1 τηρούνται με ευθύνη του Προϊσταμένου του οικείου Πρωτοδικείου, η δε σειρά των ονομάτων των δικηγόρων του κάθε καταλόγου καθορίζεται αλφαβητικά με το αρχικό γράμμα του επωνύμου του δικηγόρου. Η πρώτη ανάθεση γίνεται στον πρώτο κατά σειρά δικηγόρο και κάθε επόμενη ανάθεση γίνεται στον αμέσως επόμενο δικηγόρο της σειράς του καταλόγου. Όταν ο κατάλογος εξαντλείται, η επόμενη ανάθεση γίνεται εκ νέου στον πρώτο κατά τη σειρά του καταλόγου και συνεχίζει η ανάθεση με τον τρόπο που περιγράφεται στο προηγούμενο εδάφιο.

2. Κάθε φορά που διορίζεται δικηγόρος αναλαμβάνει την εκκαθάριση μίας μόνο κληρονομίας. Ωστόσο, με απόφαση του Προϊσταμένου του οικείου Πρωτοδικείου κατόπιν σύμφωνης γνώμης του Προέδρου του οικείου Δικηγορικού Συλλόγου μπορεί να ορίζεται μεγαλύτερος αριθμός κληρονομιών που θα ανατίθενται προς εκκαθάριση στον κάθε δικηγόρο του καταλόγου.

3. Σε περίπτωση αποποίησης, κωλύματος, θανάτου ή δικαστικής αντικατάστασης του δικηγόρου, γίνεται ανάθεση της υπόθεσης ή του συνόλου των υποθέσεων (ανάλογα με το αν ανατίθενται στον δικηγόρο μία ή περισσότερες υποθέσεις μαζί) στον επόμενο κατ’ αλφαβητική σειρά δικηγόρο του καταλόγου, που δεν του έχει ανατεθεί η έκδοση πράξεων ή η επεξεργασία φακέλου.

4. Οι κατάλογοι μπορούν να τηρούνται ηλεκτρονικά με ευθύνη της γραμματείας του οικείου Πρωτοδικείου με τη χρήση αυτοματοποιημένων συστημάτων ανάθεσης και αντικατάστασης των δικηγόρων σε περίπτωση παραβίασης των κατά τον νόμο προβλεπόμενων καθηκόντων.

Άρθρο 5
Η αποζημίωση και αμοιβή των δικηγόρων

1. Για κάθε δικαστική εκκαθάριση κληρονομίας καταβάλλεται στον δικηγόρο αποζημίωση, η οποία ανέρχεται σε οκτακόσια (800,00) ευρώ.

2. Η αποζημίωση προκαταβάλλεται από τον αιτούντα στον οικείο Δικηγορικό Σύλλογο. Ο Δικηγορικός Σύλλογος εκδίδει ειδικό γραμμάτιο προκαταβολής, το οποίο πρέπει να συνυποβάλλεται με την υποβολή της αίτησης. Η Ολομέλεια των Προέδρων των Δικηγορικών Συλλόγων της Ελλάδας δύναται να ορίσει ενιαίο τύπο ειδικού γραμματίου προκαταβολής. Το ειδικό γραμμάτιο προκαταβολής μπορεί να εκδίδεται και το αντίτιμό του να καταβάλλεται ηλεκτρονικά.

3. Η αποζημίωση της παρ. 1 καταβάλλεται από τον οικείο δικηγορικό σύλλογο στον δικηγόρο, αφότου αυτός προσκομίσει βεβαίωση αποδοχής του διορισμού του.

4. Μετά το πέρας της εκκαθάρισης κατά το άρθρο 1903 του Αστικού Κώδικα, ο εκκαθαριστής δικαιούται να ζητήσει από το δικαστήριο της κληρονομίας την κατά το άρθρο 1900 του Αστικού Κώδικα ανάλογη αμοιβή, εφόσον η προβλεπόμενη στην πρώτη παράγραφο του παρόντος άρθρου αποζημίωση υπολείπεται ουσιωδώς των ενεργειών που απαιτήθηκαν.

5. Σε περίπτωση αντικατάστασής του, ο δικηγόρος οφείλει να επιστρέψει στον οικείο δικηγορικό σύλλογο την αποζημίωση με νόμιμο τόκο από τον χρόνο της είσπραξής της.

Άρθρο 6
Έναρξη ισχύος

Οι διατάξεις της παρούσας ισχύουν από τις 16-09-2026.

Η απόφαση αυτή να δημοσιευθεί στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

Αθήνα, 8 Σεπτεμβρίου 2026

Οι Υπουργοί

Υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών
ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΠΕΤΡΑΛΙΑΣ

Δικαιοσύνης
ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΦΛΩΡΙΔΗΣ