319137/14-07-2026
Κώδικας Δεοντολογίας των εγγεγραμμένων στο Μητρώο Ορκωτών Πραγματογνωμόνων έργων τέχνης και συλλεκτικών αντικειμένων του ν. 5271/2026 (Α’ 11)
Αριθμ. 319137/2026

(ΦΕΚ Β’ 4366/16-07-2026)

Η ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΚΑΙ Ο ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

Έχοντας υπόψη:

1. Τις διατάξεις:
α) Του άρθρου 10, και, ιδίως της παρ. 1 αυτού, και της παρ. 5 του άρθρου 13 του ν. 5271/2026 «Προστασία έργων τέχνης και συλλεκτικών αντικειμένων – Καταπολέμηση της κατασκευής και διακίνησης πλαστών έργων τέχνης και συλλεκτικών αντικειμένων – Ποινικές διατάξεις – Σύσταση Μητρώου Ορκωτών Πραγματογνωμόνων Λοιπές διατάξεις Υπουργείου Πολιτισμού» (Α’ 11), σε συνδυασμό με τα άρθρα 7, 8 και 9 αυτού,
β) του ν. 4622/2019 «Επιτελικό Κράτος: οργάνωση, λειτουργία και διαφάνεια της Κυβέρνησης, των κυβερνητικών οργάνων και της κεντρικής δημόσιας διοίκησης» (Α’ 133),
γ) του Κανονισμού (ΕΕ) 2016/679 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, και του ν. 4624/2019 (Α’ 137),
δ) του ν. 4557/2018 «Πρόληψη και καταστολή της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας (ενσωμάτωση της Οδηγίας 2015/849/ΕΕ) και άλλες διατάξεις» (Α΄ 139),
ε) του Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας (ν. 2690/1999, Α’ 45),
στ) του π.δ. 32/2024 «Διορισμός Υπουργών και Υφυπουργών» (Α’ 91),
ζ) του π.δ. 79/2023 «Διορισμός Υπουργών, Αναπληρωτών Υπουργών και Υφυπουργών» (Α’ 131),
η) του π.δ. 77/2023 «Σύσταση Υπουργείου και μετονομασία Υπουργείων-Σύσταση, κατάργηση και μετονομασία Γενικών και Ειδικών Γραμματειών – Μεταφορά αρμοδιοτήτων, υπηρεσιακών μονάδων, θέσεων προσωπικού και εποπτευόμενων φορέων» (Α’ 130),
θ) του π.δ. 4/2018 «Οργανισμός Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού» (Α’ 7, διόρθωση σφάλματος Α’ 158),
ι) του άρθρου 90 του Κώδικα Nομοθεσίας για την Κυβέρνηση και τα κυβερνητικά όργανα (π.δ. 63/2005, Α’ 98), το οποίο διατηρήθηκε σε ισχύ με την περ. 22 του άρθρου 119 του ν. 4622/2019.

2. Τα άρθρα 183 έως 203 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας, τα οποία λαμβάνονται υπόψη αναλογικά κατά τη διαμόρφωση του παρόντος Κώδικα.

3. Τα άρθρα 368 έως 394 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας, τα οποία λαμβάνονται υπόψη αναλογικά κατά τη διαμόρφωση του παρόντος Κώδικα.

4. Την υπ’ αρ. 273070/20-6-2024 κοινή απόφαση του Πρωθυπουργού και της Υπουργού Πολιτισμού «Ανάθεση αρμοδιοτήτων στον Υφυπουργό Πολιτισμού, Ιάσονα Φωτήλα» (Β’ 3621).

5. Την υπ’ αρ. 314035/10-7-2026 εισηγητική – οικονομική έκθεση του Προϊσταμένου της Γενικής Διεύθυνσης Οικονομικών Υπηρεσιών του Υπουργείου Πολιτισμού σύμφωνα με την οποία δεν προκαλούνται δημοσιονομικές επιπτώσεις επί του κρατικού προϋπολογισμού από την παρούσα απόφαση.

6. Το γεγονός ότι με τις διατάξεις της παρούσας: α) τροποποιείται η υφιστάμενη διοικητική διαδικασία με ΜΑΚ: 581358 και επίσημο τίτλο «Εγγραφή στο Μητρώο Ορκωτών Πραγματογνωμόνων του Υπουργείου Πολιτισμού» στο ΕΜΔΔ – ΜΙΤΟΣ και β) θεσπίζεται νέα διοικητική διαδικασία με επίσημο τίτλο «Αίτηση αποχής πραγματογνώμονα του Υπουργείου Πολιτισμού από πραγματογνωμοσύνη λόγω σύγκρουσης συμφερόντων»,

αποφασίζουμε:

Θεσπίζουμε τον Κώδικα Δεοντολογίας των εγγεγραμμένων στο Μητρώο Ορκωτών Πραγματογνωμόνων (Μ.Ο.Π.) έργων τέχνης και συλλεκτικών αντικειμένων της παρ. 1 του άρθρου 10 του ν. 5271/2026, ως ακολούθως:

Άρθρο 1
Σκοπός – Πεδίο εφαρμογής

1. Ο παρών Κώδικας Δεοντολογίας (εφεξής «ο Κώδικας») εξειδικεύει τις υποχρεώσεις που υπέχουν οι εγγεγραμμένοι στο Μητρώο Ορκωτών Πραγματογνωμόνων (εφεξής «Μ.Ο.Π.») κατά την άσκηση του έργου τους ως πραγματογνωμόνων γνησιότητας έργων τέχνης και συλλεκτικών αντικειμένων, καθώς και τις συνέπειες που επιφέρει η μη συμμόρφωσή τους, σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 10 του ν. 5271/2026.

2. Ο Κώδικας εφαρμόζεται τόσο στην ιδιωτική (εξωδικαστική) πραγματογνωμοσύνη, όσο και στην πραγματογνωμοσύνη που ανατίθεται σε εγγεγραμμένο στο Μ.Ο.Π. από διάδικο, δικαστική ή εισαγγελική αρχή κατά τα άρθρα 183 επ. του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας ή τα άρθρα 368 επ. του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας, με την επιφύλαξη των ειδικών δικονομικών διατάξεων που διέπουν την δικαστική πραγματογνωμοσύνη.

3. Επισημαίνεται ότι, κατά το άρθρο 390 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας, οι γνωμοδοτήσεις που συντάσσουν πρόσωπα με ειδικές γνώσεις ύστερα από αίτηση διαδίκου και προσάγονται από αυτόν σε εκκρεμή δίκη εκτιμώνται ελεύθερα από το δικαστήριο. Η συνέπεια, η μεθοδολογική αρτιότητα και η τεκμηρίωση της έκθεσης κατά τον παρόντα Κώδικα είναι, συνεπώς, καθοριστικές για την αποδεικτική βαρύτητα που μπορεί να αναγνωριστεί σε ιδιωτική πραγματογνωμοσύνη Μ.Ο.Π.

Άρθρο 2
Γενικές αρχές

Ο εγγεγραμμένος στο Μ.Ο.Π. ασκεί το έργο του με βάση τις ακόλουθες γενικές αρχές, οι οποίες αντλούνται και από τις θεμελιώδεις αρχές που διέπουν τη δικαστική πραγματογνωμοσύνη κατά τον Κώδικα Ποινικής Δικονομίας και τον Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας:

α. Αμεροληψία και ανεξαρτησία: διαμορφώνει την κρίση του αποκλειστικά βάσει επιστημονικών κριτηρίων, χωρίς επηρεασμό από τον εντολέα, τρίτους ή ίδιο συμφέρον, κατ’ αντιστοιχία με το περιεχόμενο του όρκου του άρθρου 194 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας.

β. Επιμέλεια: ασκεί το έργο του εντός των ορίων της εξειδίκευσής του, με τον βαθμό επιμέλειας που επιβάλλει η επιστήμη και η τέχνη του κλάδου του, αποφεύγοντας κάθε αδικαιολόγητη καθυστέρηση.

γ. Μυστικότητα: τηρεί εχεμύθεια για τα στοιχεία που περιέρχονται σε γνώση του κατά την άσκηση των καθηκόντων του, σύμφωνα με το άρθρο 12 του παρόντος.

δ. Αποκλειστικός σκοπός η εξακρίβωση της αλήθειας: κατευθύνει την έρευνά του αποκλειστικά στη διακρίβωση της γνησιότητας, της προέλευσης ή της αυθεντικότητας του αντικειμένου, χωρίς να υπηρετεί σκοπιμότητες τρίτων ή δικές του.

ε. Διαφάνεια μεθόδου: εκθέτει με σαφήνεια τη μεθοδολογία, τα στοιχεία και τις πηγές στις οποίες στηρίζει τη γνωμοδότησή του, ώστε αυτή να είναι ελέγξιμη.

στ. Σεβασμός της πολιτιστικής κληρονομιάς: δεν προβαίνει σε ενέργειες που θέτουν σε κίνδυνο τη φυσική ακεραιότητα του εξεταζόμενου αντικειμένου, πέραν όσων είναι απολύτως αναγκαίες κατά το άρθρο 7.

Άρθρο 3
Δεοντολογική δέσμευση κατά την εγγραφή

1. Κατά την εγγραφή του στο Μ.Ο.Π., ο πραγματογνώμονας υπογράφει ενώπιον του Αυτοτελούς Τμήματος Έργων Τέχνης (Α.Τ.Ε.Τ.) Δήλωση Δεοντολογικής Δέσμευσης, με το ακόλουθο περιεχόμενο: «Δηλώνω, επικαλούμενος την επαγγελματική μου τιμή και συνείδηση, ότι θα ασκώ τα καθήκοντά μου ως Ορκωτός Πραγματογνώμονας με πλήρη αμεροληψία, ανεξαρτησία και επιμέλεια, τηρώντας κάθε αναγκαία μυστικότητα, με αποκλειστικό σκοπό τη διακρίβωση της αλήθειας ως προς τη γνησιότητα και την προέλευση των έργων τέχνης και συλλεκτικών αντικειμένων που εξετάζω, και ότι θα συμμορφώνομαι με τον Κώδικα Δεοντολογίας και τις κείμενες διατάξεις.»

2. Η Δήλωση Δεοντολογικής Δέσμευσης τηρείται στον ατομικό φάκελο του πραγματογνώμονα στο Α.Τ.Ε.Τ. και δεν αντικαθιστά τον όρκο που ο πραγματογνώμονας οφείλει να δώσει ενώπιον δικαστικής ή εισαγγελικής αρχής κατά το άρθρο 194 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας, ή τον όρκο του άρθρου 385 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας, όταν διορίζεται δικαστικός πραγματογνώμονας.

Άρθρο 4
Λόγοι αποκλεισμού και ασυμβίβαστο

1. Δεν αναλαμβάνει ούτε συνεχίζει πραγματογνωμοσύνη ο εγγεγραμμένος στο Μ.Ο.Π. στο πρόσωπο του οποίου συντρέχει λόγος αποκλεισμού, ιδίως όταν:

α. Δεν έχει συμπληρώσει το 21ο έτος της ηλικίας του ή έχει τεθεί σε δικαστική συμπαράσταση.

β. Έχει καταδικαστεί αμετάκλητα για κακούργημα ή πλημμέλημα που συνεπάγεται στέρηση πολιτικών δικαιωμάτων ή αποστέρηση θέσεων και αξιωμάτων, ή του έχει αφαιρεθεί η άδεια άσκησης του επαγγέλματός του, για όσο διαρκούν οι στερήσεις αυτές.

γ. Έχει συμπράξει με οποιονδήποτε τρόπο στη διαμόρφωση της υφιστάμενης κατάστασης του εξεταζόμενου αντικειμένου, ιδίως μέσω συντήρησης, αποκατάστασης, αντιγραφής ή προηγούμενης πραγματογνωμοσύνης επί του ίδιου αντικειμένου με αντικρουόμενο αποτέλεσμα.

δ. Είναι σύζυγος, μέρος συμφώνου συμβίωσης ή συγγενής εξ αίματος ή εξ αγχιστείας έως και τρίτου βαθμού του εντολέα, του κυρίου του αντικειμένου ή άλλου άμεσα ενδιαφερόμενου προσώπου.

ε. Έχει ίδιο, άμεσο ή έμμεσο, οικονομικό συμφέρον από τη διαπίστωση συγκεκριμένου αποτελέσματος ως προς τη γνησιότητα ή την αξία του αντικειμένου, ιδίως όταν είναι κύριος, συγκύριος, μεσίτης, πωλητής ή έχει συμφωνήσει προμήθεια συναρτώμενη με το περιεχόμενο ή την έκβαση της γνωμοδότησης.

στ. Έχει ενεργήσει ως τεχνικός σύμβουλος διαδίκου, κατά την έννοια των άρθρων 391-392 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας ή 207 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας, επί του ίδιου αντικειμένου, και καλείται εν συνεχεία να ενεργήσει ως αμερόληπτος πραγματογνώμονας επ’ αυτού.

2. Δεν επιτρέπεται η καταβολή ή αποδοχή αμοιβής, προμήθειας ή οποιουδήποτε ανταλλάγματος το ύψος του οποίου εξαρτάται από το συμπέρασμα της πραγματογνωμοσύνης. Η αμοιβή συμφωνείται πριν από την ανάληψη της εντολής και δεν συναρτάται με το περιεχόμενο της έκθεσης.

3. Ο εγγεγραμμένος στο Μ.Ο.Π. που έχει προβεί σε ιδιωτική πραγματογνωμοσύνη επί συγκεκριμένου αντικειμένου δεν αναλαμβάνει διορισμό ως δικαστικός πραγματογνώμονας επί του ίδιου αντικειμένου, εφόσον τούτο θα ήγειρε αμφιβολία ως προς την αμεροληψία του.

Άρθρο 5
Γνωστοποίηση σύγκρουσης συμφερόντων – Υποχρέωση αποχής

1. Ο πραγματογνώμονας, μόλις διαπιστώσει ότι συντρέχει ή ενδέχεται να συντρέξει λόγος αποκλεισμού ή σύγκρουσης συμφερόντων κατά το άρθρο 4, υποχρεούται να ενημερώσει αμελλητί τον εντολέα ή, όταν πρόκειται για δικαστική πραγματογνωμοσύνη, το όργανο που τον διόρισε, και να απέχει από την ανάληψη ή τη συνέχιση της πραγματογνωμοσύνης.

2. Αν ο λόγος αποκλεισμού ή σύγκρουσης συμφερόντων ανακύψει μετά την ανάληψη της εντολής, ο πραγματογνώμονας διακόπτει κάθε περαιτέρω ενέργεια, ενημερώνει αμελλητί τον εντολέα ή το αρμόδιο όργανο και θέτει στη διάθεσή τους κάθε στοιχείο που έχει συλλέξει μέχρι τον χρόνο της αποχής του.

3. Η υποχρέωση γνωστοποίησης και αποχής εφαρμόζεται ανεξαρτήτως του εάν ο λόγος αποκλεισμού προβάλλεται από τον εντολέα ή από τρίτο ενδιαφερόμενο πρόσωπο.

4. Όταν η πραγματογνωμοσύνη διενεργείται στο πλαίσιο δικαστικής διαδικασίας, εφαρμόζονται οι ειδικές διατάξεις του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας ή του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας, κατά περίπτωση.

Άρθρο 6
Μεθοδολογία πραγματογνωμοσύνης γνησιότητας

1. Η γνωμοδότηση περί γνησιότητας έργου τέχνης ή συλλεκτικού αντικειμένου στηρίζεται, κατά το δυνατόν και ανάλογα με τη φύση του αντικειμένου, στη συνδυαστική εξέταση των ακόλουθων στοιχείων:

α. Ιστορικής και αρχειακής τεκμηρίωσης, ιδίως έρευνας προέλευσης (provenance), βιβλιογραφικών αναφορών, καταλόγων προηγούμενων εκθέσεων ή πωλήσεων και, όπου υφίσταται, καταλόγου έργων του δημιουργού (catalogue raisonné).

β. Στυλιστικής και συνδετικής (connoisseurship) ανάλυσης, βάσει της εξειδικευμένης γνώσης του πραγματογνώμονα επί του έργου συγκεκριμένου δημιουργού, περιόδου ή σχολής.

γ. Τεχνικής και επιστημονικής ανάλυσης των υλικών, της τεχνοτροπίας κατασκευής και της κατάστασης διατήρησης του αντικειμένου, με χρήση, όπου κρίνεται αναγκαίο, εργαστηριακών ή απεικονιστικών μεθόδων εξέτασης.

2. Όταν διορίζονται περισσότεροι του ενός πραγματογνώμονες επί του ίδιου αντικειμένου, ενεργούν από κοινού όλες τις αναγκαίες πράξεις και καταρτίζουν τη γραπτή γνωμοδότησή τους από κοινού, συνερχόμενοι όποτε το ζητήσει οποιοσδήποτε από αυτούς.

3. Κατά τα οριζόμενα στην παρ. 2 του άρθρου 10 του ν. 5271/2026, ο πραγματογνώμονας, λαμβάνοντας υπόψη την υποχρέωση εχεμύθειας του άρθρου 12 της παρούσας, δύναται να συνεργάζεται με ερευνητικά κέντρα, εργαστήρια και εξειδικευμένους εμπειρογνώμονες, αναφέροντας τη συμβολή τους στην έκθεση.

Άρθρο 7
Διαφύλαξη του εξεταζόμενου αντικειμένου

1. Αν για τη διεξαγωγή της πραγματογνωμοσύνης κρίνεται αναγκαία η λήψη δείγματος ή η εφαρμογή μεθόδου που ενέχει κίνδυνο καταστροφής ή αλλοίωσης, έστω και μερικής, του εξεταζόμενου αντικειμένου, ο πραγματογνώμονας οφείλει να επιλέγει, όπου είναι επιστημονικά εφικτό, την λιγότερο επεμβατική μέθοδο και να μεριμνά για τη διαφύλαξη τμήματος ή δείγματος του αντικειμένου.

2. Πριν από την ολική ή μερική καταστροφή ή αλλοίωση του αντικειμένου, ο πραγματογνώμονας ειδοποιεί εγγράφως τον εντολέα και τον κύριο του αντικειμένου, ώστε να ασκήσουν τα δικαιώματά τους, ιδίως να ζητήσουν διευκρινίσεις ή να αντιταχθούν στη συγκεκριμένη μέθοδο. Ειδοποίηση δεν απαιτείται μόνο όταν η αναβολή της ενέργειας συνεπάγεται κίνδυνο απώλειας κρίσιμων στοιχείων, γεγονός που μνημονεύεται ειδικά και αιτιολογημένα στην έκθεση.

Άρθρο 8
Κατάρτιση και περιεχόμενο της έκθεσης πραγματογνωμοσύνης

1. Η γνωμοδότηση του πραγματογνώμονα πρέπει να είναι έγγραφη και αιτιολογημένη και περιλαμβάνει κατ’ ελάχιστον:

α. Τα στοιχεία ταυτότητας του πραγματογνώμονα και τον αριθμό εγγραφής του στο Μ.Ο.Π.

β. Περιγραφή του αντικειμένου (υλικά, διαστάσεις, τεχνική, τυχόν υπογραφή ή επιγραφή) και, όπου είναι εφικτό, φωτογραφική τεκμηρίωσή του.

γ. Απόδοση σε δημιουργό ή χρονολόγηση/περίοδο, εφόσον είναι δυνατή, με μνεία του βαθμού βεβαιότητας.

δ. Αναφορά στην κατάσταση διατήρησης και σε τυχόν εμφανείς επεμβάσεις συντήρησης ή αποκατάστασης.

ε. Συνοπτική έκθεση της μεθοδολογίας που ακολουθήθηκε κατά το άρθρο 6 και των πηγών στις οποίες στηρίχθηκε η γνωμοδότηση.

στ. Ρητή μνεία τυχόν περιορισμών της έρευνας και του βαθμού βεβαιότητας του συμπεράσματος.

ζ. Δήλωση περί μη συνδρομής λόγου αποκλεισμού του άρθρου 4.

η. Ημερομηνία σύνταξης και ιδιόχειρη υπογραφή με βεβαίωση του γνησίου αυτής ή ψηφιακή υπογραφή του πραγματογνώμονα.

2. Όταν την πραγματογνωμοσύνη διενεργούν περισσότεροι πραγματογνώμονες, η γνωμοδότηση υπογράφεται από όλους. Αν κάποιος αρνηθεί να υπογράψει ή δεν παρέστη κατά την διενέργεια, τούτο σημειώνεται στην έκθεση. Η έκθεση περιλαμβάνει υποχρεωτικά αιτιολογημένη τη γνώμη της μειοψηφίας, εφόσον υπάρχει.

Άρθρο 9
Προθεσμία παράδοσης – Καθυστέρηση και αμέλεια

1. Ο πραγματογνώμονας παραδίδει την έκθεσή του εντός της προθεσμίας που συμφωνείται με τον εντολέα κατά την ανάθεση ή, προκειμένου για δικαστική πραγματογνωμοσύνη, εντός της προθεσμίας που τάσσει το όργανο διορισμού κατά το άρθρο 195 παρ. 1 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας ή το άρθρο 383 παρ. 1 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας. Η προθεσμία δύναται να παραταθεί, ύστερα από αιτιολογημένο αίτημα του πραγματογνώμονα, αν δεν επαρκεί για την κατάρτιση της γνωμοδότησης.

2. Ο πραγματογνώμονας που, χωρίς δικαιολογημένη αιτία, δεν παραδίδει την έκθεσή του εμπρόθεσμα ή επιδεικνύει αμέλεια κατά τη διεξαγωγή της πραγματογνωμοσύνης υπόκειται σε έλεγχο συμμόρφωσης κατά το άρθρο 15, με την επιφύλαξη τυχόν αστικής ή διοικητικής ευθύνης κατά τις κείμενες διατάξεις.

Άρθρο 10
Ουσιαστικές διαφωνίες μεταξύ πραγματογνωμόνων

1. Αν κατά τη διάρκεια πραγματογνωμοσύνης που διενεργείται από περισσότερους πραγματογνώμονες προκύψουν μεταξύ τους ουσιαστικές διαφωνίες, το αναφέρουν χωρίς χρονοτριβή στον εντολέα ή, προκειμένου για δικαστική πραγματογνωμοσύνη, σε εκείνον που τους διόρισε. Ο εντολέας ή το αρμόδιο όργανο δύναται να αναθέσει σε επιπλέον πραγματογνώμονα να συμπράξει με τους αρχικώς ορισθέντες.

2. Αν οι διαφωνίες παραμείνουν σε σημαντικό βαθμό, ή αν η γνωμοδότηση που παραδόθηκε είναι ασαφής, αόριστη ή αντιφατική, ο εντολέας ή το αρμόδιο όργανο δύναται να αναθέσει νέα πραγματογνωμοσύνη

σε άλλους πραγματογνώμονες, στους οποίους μπορούν να προστεθούν και ένας ή περισσότεροι από τους αρχικώς ορισθέντες.

Άρθρο 11
Δέουσα επιμέλεια – Πρόληψη παράνομης διακίνησης

1. Πριν από τη διατύπωση γνώμης περί γνησιότητας, ο πραγματογνώμονας προβαίνει σε εύλογο έλεγχο ως προς ενδείξεις παράνομης προέλευσης, κλοπής ή παράνομης εξαγωγής του αντικειμένου, αναζητώντας πληροφορίες σε προσβάσιμες βάσεις δεδομένων κλαπέντων ή παρανόμως διακινούμενων έργων τέχνης.

2. Σε περίπτωση που προκύψουν ενδείξεις παράνομης προέλευσης, κλοπής, λαθρανασκαφής ή παράνομης εξαγωγής, ο πραγματογνώμονας ενημερώνει αμελλητί το Α.Τ.Ε.Τ. και τις κατά νόμο αρμόδιες αρχές.

3. Ο πραγματογνώμονας τηρεί τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τη νομοθεσία περί πρόληψης της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες, στο μέτρο που τυγχάνει εφαρμογής στη δραστηριότητά του.

Άρθρο 12
Εχεμύθεια – Προστασία δεδομένων

1. Ο πραγματογνώμονας τηρεί εχεμύθεια ως προς τα στοιχεία και τις πληροφορίες που περιέρχονται σε γνώση του κατά την άσκηση των καθηκόντων του, ιδίως ως προς την ταυτότητα του εντολέα και του κυρίου του αντικειμένου και δεν κοινοποιεί ή δημοσιοποιεί το περιεχόμενο ή το συμπέρασμα της έκθεσης χωρίς την προηγούμενη έγγραφη συναίνεση του εντολέα, εκτός αν άλλως ορίζεται από το νόμο ή από αρμόδια δικαστική ή εισαγγελική αρχή.

2. Η υποχρέωση εχεμύθειας δεν κωλύει την εκπλήρωση της υποχρέωσης ενημέρωσης του άρθρου 11 παρ. 2, ούτε την καταχώριση της έκθεσης στο ψηφιακό αρχείο πραγματογνωμοσυνών του Α.Τ.Ε.Τ. κατά την παρ. 2 του άρθρου 10 του ν. 5271/2026.

3. Η επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα κατά την άσκηση του έργου του πραγματογνώμονα διενεργείται σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2016/679 και τον ν. 4624/2019.

Άρθρο 13
Ενημέρωση εντολέα

1. Ο πραγματογνώμονας ενημερώνει τον εντολέα, πριν από την ανάληψη της εντολής, για το αντικείμενο και τα όρια της αποστολής του, την εκτιμώμενη διάρκεια και το κόστος της πραγματογνωμοσύνης.

2. Εφόσον κατά τη διάρκεια της έρευνας διαπιστώσει ότι δεν διαθέτει την απαιτούμενη εξειδίκευση ή ότι συντρέχει λόγος κωλύματος, ενημερώνει αμελλητί τον εντολέα κατά τη διαδικασία του άρθρου 5 και απέχει από την ολοκλήρωση της εντολής.

Άρθρο 14
Υποχρεωτική επιμόρφωση

Ο εγγεγραμμένος στο Μ.Ο.Π. παρακολουθεί υποχρεωτικά τα προγράμματα επιμόρφωσης της παρ. 3 του άρθρου 10 του ν. 5271/2026, επί ποινή διαγραφής από το Μ.Ο.Π. σε περίπτωση αδικαιολόγητης μη παρακολούθησης.

Άρθρο 15
Έλεγχος συμμόρφωσης

1. Η τήρηση των υποχρεώσεων που απορρέουν από τον παρόντα Κώδικα αποτελεί στοιχείο της επαγγελματικής δεοντολογίας του εγγεγραμμένου στο Μητρώο Ορκωτών Πραγματογνωμόνων και συνεκτιμάται κατά τον έλεγχο συμμόρφωσης που διενεργείται σύμφωνα με την παρ. 4 του άρθρου 10 του ν. 5271/2026.

2. Η διαπίστωση παράβασης των διατάξεων του παρόντος Κώδικα δύναται να λαμβάνεται υπόψη από το Α.Τ.Ε.Τ. κατά την άσκηση των αρμοδιοτήτων του, σύμφωνα με τον ν. 5271/2026 και με την τήρηση των αρχών της νομιμότητας, της αναλογικότητας, της αμεροληψίας και του δικαιώματος προηγούμενης ακρόασης του ενδιαφερομένου.

3. Η εφαρμογή του παρόντος άρθρου δεν αποκλείει τυχόν αστική, ποινική ή άλλη διοικητική ευθύνη του πραγματογνώμονα, σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις.

Άρθρο 16
Παράρτημα

Στην παρούσα απόφαση ενσωματώνεται το ακόλουθο Παράρτημα – Υπόδειγμα εντύπου Έκθεσης Πραγματογνωμοσύνης Γνησιότητας, ως εξής:

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

Υπόδειγμα εντύπου Έκθεσης Πραγματογνωμοσύνης Γνησιότητας
(κατ’ εφαρμογή του άρθρου 8 του Κώδικα Δεοντολογίας)

Το παρόν υπόδειγμα έχει ενδεικτικό χαρακτήρα και προσαρμόζεται ανάλογα με τη φύση του εξεταζόμενου αντικειμένου. Τα πεδία σε αγκύλες συμπληρώνονται από τον πραγματογνώμονα.

1. Στοιχεία πραγματογνώμονα
Ονοματεπώνυμο: […..]
Αριθμός Μητρώου Ορκωτών Πραγματογνωμόνων (Μ.Ο.Π.): […..]
Ειδικότητα/κατηγορία εγγραφής: [Ιστορικός Τέχνης / Συντηρητής]
Στοιχεία επικοινωνίας: […..]

2. Στοιχεία εντολέα και εντολής
Εντολέας (φυσικό/νομικό πρόσωπο, διάδικος ή αρχή): […..]
Χαρακτήρας πραγματογνωμοσύνης: [ιδιωτική / δικαστική κατά τον ΚΠΔ / δικαστική κατά τον ΚΠολΔ]
Ημερομηνία ανάθεσης εντολής: […..]
Ταχθείσα προθεσμία παράδοσης (άρθρο 9 του Κώδικα): […..]
Αντικείμενο και όρια της αποστολής: […..]

3. Ταυτότητα και περιγραφή του αντικειμένου
Τίτλος/περιγραφικός τίτλος έργου: […..]
Δημιουργός (εφόσον είναι γνωστός ή αποτελεί αντικείμενο της γνωμοδότησης): […..]
Τεχνική/υλικά: […..]
Διαστάσεις: […..]
Υπογραφή, μονόγραμμα ή επιγραφή επί του αντικειμένου (εφόσον υπάρχει): […..]
Φωτογραφική τεκμηρίωση: [επισυνάπτεται ως Παράρτημα Α’]

4. Ιστορικό – Έρευνα προέλευσης (provenance)
Γνωστή αλυσίδα κυριότητας / εκθέσεων / δημοσιεύσεων: […..]
Καταχώριση σε κατάλογο έργων του δημιουργού (catalogue raisonné), εφόσον υπάρχει: […..]
Αποτέλεσμα ελέγχου δέουσας επιμέλειας κατά το άρθρο 11 του Κώδικα (βάσεις δεδομένων κλαπέντων/παρανόμως διακινούμενων έργων): […..]

5. Μεθοδολογία εξέτασης
Στυλιστική/συνδετική ανάλυση (connoisseurship): […..]
Τεχνική/επιστημονική ανάλυση (π.χ. εργαστηριακή εξέταση υλικών, απεικονιστικές μέθοδοι): […..]
Λήψη δείγματος ή επεμβατική μέθοδος και τήρηση του άρθρου 7 του Κώδικα (διαφύλαξη αντικειμένου): […..]
Συνεργασία με τρίτους ειδικούς/φορείς (άρθρο 6 παρ. 3 του Κώδικα): […..]
Συμμετοχή περισσότερων πραγματογνωμόνων και τυχόν ουσιαστικές διαφωνίες / γνώμη μειοψηφίας (άρθρα 8 παρ. 2 και 10 του Κώδικα): […..]

6. Κατάσταση διατήρησης
Γενική κατάσταση: […..]
Ορατές επεμβάσεις συντήρησης ή αποκατάστασης: […..]

7. Συμπέρασμα πραγματογνωμοσύνης
Γνωμοδότηση περί γνησιότητας/απόδοσης: [πλήρης απόδοση / απόδοση με επιφύλαξη / έργο σχολής-εργαστηρίου / εποχή-περίοδος / αδυναμία απόδοσης]
Βαθμός βεβαιότητας: […..] Τυχόν περιορισμοί της έρευνας: […..]

8. Δήλωση μη συνδρομής λόγου αποκλεισμού Ο υπογράφων πραγματογνώμονας δηλώνει ότι δεν συντρέχει στο πρόσωπό του λόγος αποκλεισμού ή ασυμβιβάστου κατά το άρθρο 4 του Κώδικα Δεοντολογίας σε σχέση με το εξεταζόμενο αντικείμενο και τον εντολέα.

9. Ημερομηνία και υπογραφή
Τόπος/ημερομηνία: […..]
Υπογραφή πραγματογνώμονα: […..]

Άρθρο 17
Τελικές διατάξεις – Έναρξη ισχύος

1. Ο παρών Κώδικας αναρτάται στον ιστότοπο του Υπουργείου Πολιτισμού, σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 10 του ν. 5271/2026.

2. Για ό,τι δεν ρυθμίζεται ειδικά στον παρόντα Κώδικα και εφόσον ο πραγματογνώμονας ενεργεί ως δικαστικός πραγματογνώμονας, εφαρμόζονται συμπληρωματικά οι διατάξεις των άρθρων 183-203 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας ή των άρθρων 368-394 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας, κατά περίπτωση.

3. Η ισχύς της παρούσας απόφασης αρχίζει από τη δημοσίευσή της στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

Η απόφαση αυτή να δημοσιευθεί στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

Αθήνα, 14 Ιουλίου 2026

Η Υπουργός
ΣΤΥΛΙΑΝΗ ΜΕΝΔΩΝΗ

Ο Υφυπουργός
ΙΑΣΟΝΑΣ ΦΩΤΗΛΑΣ